ავტორის მიმართვა

 

ძვირფასო ბლოგის სტუმრებო.

იმ შემთხვევაში, თუ ამ ბლოგზე გამოქვეყნებულ მასალას

გამოიყენებთ, გთხოვთ, მიუთითოთ წყარო. ბლოგის მუშაობა

დაცულია საავტორო უფლებებით.

 

ბლოგის ავტორი ნ.მ.

 

ჩრდილოეთ ამერიკა

ონტინენტის უკიდურესი წერტილები:

 ჩრდილოეთით — მერჩისონის კონცხი,  71°50′ ჩ. გ. 94°45′ დ. გ.

 სამხრეთით — მარიატოს კონცხი,  7°12′ ჩ. გ. 80°52′ დ. გ.

 დასავლეთით — პრინც უელსის კონცხი,  65°35′ ჩ. გ. 168°05′ დ. გ.

 აღმოსავლეთით— სენტ-ჩარლზის კონცხი,  52°24′ ჩ. გ. 55°40′ დ. გ.

ფიზიკური  რუკა პოლიტიუკური რუკა

 

ფართობი – 22,5 მლნ კვ.კმ
მოსახლეობა – 528 მილიონი კაცი 
უმაღლესი მწვერვალი – მაკ-კინლი (ალასკა) 6019 მეტრი
ყველაზე დაბალი ადგილი – სიკვდილის ველი (აშშ) 86 მეტრი
ყველაზე გრძელი მდინარე – მისისიპი მისურით (აშშ) 6,275 კილომეტრი
ყველაზე დიდი ტბა – ზემო ტვა 82414 კვ.კმ.
ყველაზე მაღალი ჩანჩქერი – იოსემიტის (კალიფორნია) 739 მეტრი
ყველაზე დიდი კუნძული – გრენლანდია 2 მლნ. კვ.კმ
ყველაზე დიდი ნახევარკუნძული – ლაბრადორის 16 ათასი კვ.კმ
ყველაზე დიდი უდაბნო – დიდი აუზის უდაბნო 492 000 კვ.კმ
ყველაზე დიდი ქვეყანა (ფართობით) – კანადა 997061 კვ.კმ
ყველაზე პატარა ქვეყანა – ნევისი 269 კვ.კმ
ყველაზე დიდი ქალაქი – მეხიკო (მექსიკა

ველაზე დიდი ქვეყანა მოსახლეობით -აშშ

ველაზე დიდი ესპანურენოვანი ქვეყანა მსოფლიოში- მექსიკა

კუნძულები

გრელანდია , კანადის არქტიკული არქიპელაგი , ბაფინის მიწა.
ლაბრადორის ნახ,კ. ნიუფაუნდლენდი,
ბერმუდის და ბაჰამის კ.ები

დიდი ანტილიის კუნძულები:კუბა,ჰაიტი,იამაიკა,პუერტორიკო.

მცირე ანტილიის კუნძულები:ბარბუდა,გავადელუპე,დომინიკა,მარტინიკა,გრენადა.

ფდლორიდის , იუკატანის, კალიფორნიის და ალასკის ნ.კ ები .
დედოფალ შარლოტას, ვანკუვერის, კადიაკის, ალეუტის კ.ები

მთები და მთიანეთები:

კორდილიერები( კლდოვანი, კასკადოვანი, სანაპიროს, სიერა–ნევადა ), აპალაჩის მთები, მექსიკის მთიანეთი.

დაბლობები:

ჰუდზონისპირა,მექსიკისპირა,მისისიპის,დიდი ვაკეები, ცენტრალური ვაკეები;

მდინარეები:

იუკონი,მაკენზი,ნელსონი–სასკაჩევანით,წმინდა ლავრენტი,მისისიპი( მისურით, არკანზასით, იჰაიოთი).კოლუმბია,კოლორადო, რიო–გრანდე( საზღვარი ლათინო ამერიკასა და ანგლოამერიკას შორის)

ტბები:

დიდი დათვის, მონების დიდი ტბა, ათაბასკა,ვინაპეგი,

ე.წ.––ამერიკის ხმელთაშუაზღვისპირეთი––– 5 ტბა-ზემო, ერის, ონტარიოს,მიჩიგანის და ჰურონის ტბები.

დიდი მლაშე ტბა და ნიკარაგუა.

სრუტეები:

ჰუდზონის, დევისის,წმინდა ლავრენტის, ფლორიდის, იუკატანის, პანამის არხი, ბერინგის სრუტე.

ყურეები:

ჰუდზონის ,დევისის, ფანდის, წმ.ლავრენტის,კალიფორნიის, ალიასკის.

ზღვები:

ბოფორტის, ბაფინის, გრენლანდიის, სარგასოს, კარიბის, ჩუკოტკის.

მწვერვალები: (მაკ-კინლი)—დენალი,მიტჩელი,ლოგანი

ჩანჩქერები: ნიაგარა(ერისა და ონტარიოს ტბებს შორის) იოსემიტის(კალიფორნია

ჰავის წარმომქმნელი ფაქტორები:

  1. კონტინენტის განფენილობა(იგი ყველა ჰავის სარტყელშია, გარდა ეკვატორულისა)
  2. რელიეფის ფორმები, სიმაღლებრივი სარტყელბი(კორდილიერები არსებობა) . მეორეს მხრივ ვაკეების გადაჭიმულობა ვრცელ ტერიტორიაზე ხელს უწყობს არქტიკული და ტროპიკული ჰაერის მასების გადაადგილებას.
  3. ოკეანების სიახლოვე(წყნარი ოკეანიდან მონაბერ ტენიან ჰაერს დასავლეთიდან კორდილიერები ეღობება და თითქმის მთელი ტენი დასავლეთის ქარპირა კალთებზე რჩება.
  4. ოკეანის დინებები :ცივი დინება(კალიფორნიის, ალასკის) და თბილი დინება( გოლფსტრიმის). ასევე , ის,რომ კონტინენტის დიდი ნაწილის ტენის წყარო, ატლანტის ოკეანიდან შემოსული ჰაერია.
  5.  პასატები,  მუსონები.

Сквшдщ фьукшлшы лдшьфеш

ბუნებრივი ზონები:

ჩრდ ამ ბუნ ზონ

არქტიკული და სუბარქტიკული სარტყლის ბუნებრივი ზონები:ტუნდარა და ტყეტუნდრა.

ზომიერი სარტყლის: ტაიგა(წიწვოვანი ტყეების), შერეული და ფართოფოთლოვანი ტყეების , ტყესტეპების და სტეპების(პრერიები) ,ნახევარუდაბნოების და უდაბნოების.

სუბტროპიკულ გეოგრაფიულ სარტყელში-ხეშეშფოთლოვანი მარადმწვანე ტყეების,ნოტიო სუბტროპიკული ტყეების.

ტროპიკულ კლიმატურ სარტყელში- უკავია კონტინენტის მკვეთრად დავიწროებული სამხრეთი ნაწილი. შედგება 3 ბუნებრივი ზონისგან:1. წყნარ ოკეანესთან-სანაპირო უდაბნო,2. ზეგნებზე (მაგ მექსიკაში-ტროპიკული სავანები და ნათელი ტყეები.)3.მექსიკის ყურესთან- ნოტიო ტროპიკული ტყეები.

ჩრდილო ამერიკის ცოცხალი სამყარო და ბუნება

ჩრდილო სამხრეთ ამერიკის ენები

გეგმა და რუკა, ორიენტირება

ონლაინ სწავლება-შემაჯამებელი სამუშაოები გეოგრაფიაში 7,8,9,10,11 კლასებისთვის

ემაჯამებელი სამუშაო გეოგრაფიაში-თემა : ლითოსფერო, ატმოსფერო,ჰიდროსფერო,ბიოსფერო



მე- 7 კლასის შემაჯამებელი სამუშაო

შენიშვნა: მე-4 სლაიდის პასუხი შეცდომითაა,უნდა იყოს— სქემა 1

მე-8 კლასის შემაჯამებელი დავალება

თემა: სამხრეთი ამერიკა

მე-9კლასის შემაჯამებელი დავალება

თემა: საქართველოს მდებარეობა, გეომორფოლოგია

ე-11 კლასის შემაჯამებელი სამუშაო

თემა: გლობალური პრობლემები

კონტინენტები

აფრიკა

სამხრეთ ამერიკის ბუნებრივი ზონები

სამხრეთ ამერიკის ღიშესანიშნაობები

ლითოსფერო, ჰიდროსფერო ,ატმოსფერო ბიოსფერო პრეზენტაციები

თემა: ლითოსფერო, ატმოსფერო, ჰიდროსფერო ,ბიოსფერო

ლითოსფერო ვარიანტი 1

https://docs.google.com/presentation/d/e/2PACX-1vTN4K56I_vSje7QMU9AcZJEZVbWIPz6bscMYf5ejjy-ES0FOLkVhAUnrzNCR4BU5Vk4ihX9Lh8i6A71/pub?start=false&loop=false&delayms=3000

ლითოსფერო

https://docs.google.com/presentation/d/e/2PACX-1vTOxzFdc6faRPOLcJQYALfJD000krHut2OxfeoBW8Z8NZe-B_IheRhbRkFnB45oO4__ttNbWkoLW9Ja/embed?start=true&loop=false&delayms=3000

ლითოსფერო

ლითოსფერო ეწოდება მანტიის ზედა ნაწილს და დედამიწის ქერქს.  იგი გეოგრაფიული გარსის ქვედა, მყარი და უმიშვნელოვანესი ნაწილია. ლითოსფერო გეოგრაფიულ გარსში ძირითადი დედამიწის ქერქის სახითაა წარმოდგენილი.

დედამიწის ქერქი ჩვენი პლანეტის ყველაზე ზედა, თხელი ფენაა, რომელიც დედამიწის საერთო მასის 0.5%-ია.

დედამიწის ქერქი ორგვარია: კონტინენტური და ოკეანური. ორივე წარმოდგენილია ქანების სახით და ძირითადად აგებულია მინერალებით. ლითოსფეროს მინერალურ შედგენილობაში 100-მდე ქიმიური ელემენტია, რომელთა უდიდეს ნაწილს ჟანგბადი, სილიციუმი, ალუმინი, რკინა, კალციუმი და მაგნიუმი წარმოადგენს. ჟანგბადი ლითოსფეროში წარმოდგენილია არა თავისუფალი, არამედ ლითონებთან ნაერთების სახით, ამის გამო, დედამიწის ქერქის შედგენილობის თითქმის ნახევარი ჟანგბადზე მოდის, რის გამოც მას ზოგჯერ “ჟანგბადის გარსსაც” უწოდებენ.

დედამიწის ქერქში მინერალები უმეტესწილად უწვრილესი ნაწილაკების სახითაა გაბნეული, მაგრამ არცთუ  იშვიათად საბადოების სახითაც გვხდება. საბადოებში მინერალთა მხოლოდ 2%-ია თვითნებადი სახით.

ქანები და მინარალური რესურსები

ქანები სამგვარია.

მაგმურია დედამიწის ქერქში შეჭრის და შემდგომ გაცივების შედეგად წარმოშობილი ქანები. დედამიწის ქერქში მაგმურ ქანებს შორის ყველაზე გავრცელებულია გრანიტი და ბაზალტი.

დანალექი ქანები წარმოიქმნება როგორც ზღვებისა და ოკეანეების ფსკერზე, ისე ხმელეთის ზედაპირზე  დედამიწის ქერქის ამგები ქანისა  ან ცოცხალ ორგანიზმთა ნარჩენებისგან.

მეტამორფული ანუ სახეშეცვლილი მაგმური და დანალექი ქანები დედამიწის ქერქში მაღალი წნევისა და ტემპერატურის არეალში ყალიბდება.

მინერალები ქანებს აძლევენ საოცარ შეფერილობას .

ზოგიერთი ქანი წყალში იხსნება(  დოლომიტი,ცარცი,კირქვა,ქვამარილი) და წარმოქმნის უცნაურ ფორმებს

ზოგი   ქანი   ადვილედ    დასამუშავებელია  და   მას     ადამიანი  ითვისებს

მინერალური რესურსების კლასიფიცირება და გამოყენება

მინერალური რესურსების კლასიფიცირება, უპირველეს ყოვლისა მათი სამეურნეო დანიშნულების და გამოყენების მიხედვით ხორციელდება. იგი იყოფა სათბობ-ენერგეტიკულ, ლითონურ, არალითონურ, ტექნიკურ და სამშენებლო მასალების მინერალურ რესურსებად.

მინერალური რესურსები ამოწურვად ბუნებრივ რესურსებს მიეკუთვნება. მინერალური რესურსების უდიდესი ნაწილის მოპოვება ხორციელდება როგორც შახტური, ისე ღია კარიერული წესით. პირველი მეთოდი ძვირადღირებული და საშიშია, მეორე კი იაფი და ეკოლოგიურად გაუმართლებელი. ღია კარიერული წესით სასარგებლო წიაღისეულის მოპოვებისას იცვლება რელიეფის ფორმა, მიკროკლიმატი, ჰიდროლოგიური რეჟიმი, ნადგურდება ცხოველთა და მცენარეთა სამყარო, ვითარდება კატასტროფული გეოდინამიური პროცესები, ბინძურდება ზედაპირული და მიწისქვეშა წყლები.

უცნაური და საინტერესო მინერალები ნახეთ მოცემულ მისამართებზე

https://retroa.livejournal.com/2188.html

თემა- ატმოსფერო

ატმოსფერო

ლითოსფერო
ატმოსფერული მოვლენები ,ქარები

სამუშაო რვეული საქართველოს გეოგრაფიაში(გ.ლიპარტელიანი,მ.ჯიბლაძე. კონსულტანტი პროფ. ნ. ბერუჩაშვილი, პროფ.ნ ელიზბარაშვილი)

ტოლერანტობა მრავალეთნიკურ საქართველოში

ტოლერანტობა მრავალეთნიკურ საქართველოში

https://docs.google.com/presentation/d/e/2PACX-1vT4fY9F4D6fNqhWO8Q48ePTM3nOd4B2KCBpfiOF8E6Y1BWvwqXCsdZ4Rdw6Y7aPTjbQQ7fx46Oq5adf/pub?start=false&loop=false&delayms=3000

საქართველოში მცხოვრები სომხები

აზერბაიჯანელები

ასირიელები

პედაგოგიური პრაქტიკის კვლევა

ეროვნული რელიგიები